Cel badania w 32 tygodniu ciąży

Ostatnie przesiewowe (czyli wskazane dla każdej pacjentki) badanie w ciąży wykonuje się na początku trzeciego trymestru, ok 32 tygodnia ciąży. Ma ono na celu wykluczenie u płodu hypotrofii, czyli stanu, kiedy dziecko jest za małe w stosunku do wieku ciążowego, w którym się znajduje – mogłoby być większe, ale coś przeszkadza mu rosnąć.

Dlaczego powinnam pójść na badanie?

Zaburzenia odżywiania płodu, czyli tzw IUGR (z ang intra-uterine growth restriction) są najczęstszą znaną przyczyną wewnątrzmacicznego obumarcia płodu. Często poprzedzają też inną śmiertelną patologię dużej ciąży, czyli przedwczesne odklejenie łożyska.
Poza tym, badanie w 22 tygodniu nie może być ostatnim badaniem w ciąży także z innej przyczyny: płód dalej rozwija się, rośnie, zmienia i, niestety, pewne nieprawidłowości mogą zacząć być widoczne dopiero w trzecim trymestrze (np. dystrofie kostne, pewne wady mózgu, koarktacja aorty, itd.).

Dlaczego 31-33 tydzień?

Przełom drugiego i trzeciego trymestru jest typowym okresem występowania objawów preeclampsii, czyli stanu przedrzucawkowego (kiedyś nazywane zatruciem ciążowym lub gestozą). To jedno z groźniejszych powikłań ciąży objawia się nadciśnieniem tętniczym i białkomoczem u matki oraz zaburzeniami wzrastania u płodu.

Jak się przygotować do badania?

Pacjentka powinna zgłosić się na niego z PUSTYM pęcherzem. Należy przynieść ze sobą wynik i zdjęcia z pierwszego badania USG wykonywanego w obecnej ciąży, podczas którego uwidoczniono i zmierzono zarodek.

Przebieg badania

Badanie jest wykonywane sondą brzuszną. Podobnie jak podczas badania w 22 tygodniu, najpierw oceniane jest położenie dziecka. Klinicznie, nie ma ono znaczenia w tym momencie ciąży – jednak większość dzieci leży już głową w dół - tak, jak mają leżeć podczas porodu. Położenie główkowe jest „wymagane” tylko od pierworodnych dzieci rodzonych drogami natury przez daną kobietę (kolejne można rodzić z położenia miednicowego) i tylko podczas porodu! W ciąży dzieci mogą sobie leżeć, jak chcą! Oczywiście, jeśli dotarliśmy do 39 tyg ciąży, a maluch nadal uparcie tkwi pupą w dół, to raczej małe są szanse, że się odwróci i zazwyczaj zaczynamy planować cięcie...

Dalej przechodzimy do pomiarów płodu i wyznaczenia jego przybliżonej masy. Dlaczego przybliżonej? - bo aparat USG nie jest wagą i nie może zmierzyć rzeczywistej! Lekarz mierzy długość kości udowej (FL, z ang femur length), obwód brzuszka (AC, z ang abdominal circumference) i dwa pomiary głowy płodu na przekroju poprzecznym przez czaszkę (BPD – biparietal diameter oraz FOD-frontooccipital diameter). Na podstawie tych parametrów komputer oszacowuje aktualną masę dzidziusia i porównuje ją z obowiązującymi normami dla danego wieku ciążowego. Normy te zazwyczaj przedstawiane są graficznie w formie siatki centylowej (podobnie jak w późniejszym czasie pomiary noworodka czy niemowlęcia)  Jeśli któryś z pomiarów jest poniżej 3 centyla – należy wdrożyć postępowanie wyjaśniające.

Po dokonaniu pomiarów lekarz przechodzi do dokładnej oceny budowy ciała płodu (podobnie jak podczas badania w 22 tygodniu). Ponownie dokładnie ocenia mózg (jego obraz zmienia się wraz z czasem trwania ciąży), serce, nerki, nadnercza, wątrobę, jelito cienkie i grube, kręgosłup. Niektóre narządy mogą już być trudne do oceny, np. w związku z kostnieniem kości (np. pokrywy czaszki, żeber) albo sporymi już rozmiarami płodu w stosunku do macicy. 

Na koniec ocenie poddawane są także łożysko i objętość płynu owodniowego. Badanie przepływów w tętnicy pępowinowej lub innych naczyniach u płodu wykonuje się przy podejrzeniu zaburzeń wzrastania płodu lub w przypadku małowodzia.

Badanie w trzecim trymestrze może być dość rozczarowujące dla rodziców – dziecko jest już  duże i wypełnia sobą prawie całą macicę, więc widać je fragmentami i to często niezrozumiałymi dla laików. Jednocześnie, w tym czasie ciąży powstaje większość najbardziej spektakularnych „zdjęć” dzidziusiów w prezentacji 3D/4D– potrzeba do tego tylko odrobinę szczęścia, czyli odpowiedniego położenia malucha!

USG w 32 tygodniu ciąży

Czas trwania badania

Badanie trwa zazwyczaj około 20 min, ale razem z przygotowaniem się do niego i omówieniem wyniku może zająć do 30 min. Nagrywanie filmiku przedłuża czas badania o kilka- kilkanaście minut.