Cel badania w 7-11 tygodniu ciąży

To pierwsze badanie w ciąży i jego głównym celem jest po prostu potwierdzenie jej zaistnienia.

Dlaczego powinnam pójść na badanie?

Uwidocznienie pęcherzyka ciążowego w jamie macicy wyklucza obecność ciąży pozamacicznej, która może być zagrożeniem dla życia kobiety! – dlatego wykonanie tego badania jest niezwykle ważne.

Dlaczego 7-11 tydzień?

Jeśli pacjentka zgłosi się na badanie za wcześnie, ciąży może jeszcze nie być widać w jamie macicy, albo będzie widać tylko pęcherzyk ciążowy, jeszcze bez echa zarodka. Może to być źródłem niepotrzebnych nieporozumień lub stresu pacjentki i wymaga wykonania powtórnego badania USG za jakiś czas. Oczywiście, jeśli lekarz prowadzący zleca wykonanie badania USG wcześniej niż w 7 tyg, to należy je zrobić.

Jak się przygotować do badania?

Pacjentka powinna zgłosić się na niego z PUSTYM pęcherzem. Można przynieść ze sobą wynik badania HCG we krwi, jeśli takowy był wykonywany.

Przebieg badania

Badanie jest wykonywane sondą przezpochwową, więc pacjentka musi się do niego rozebrać tak, jak do badania ginekologicznego. Ciążę stwierdza się na podstawie dodatniego wyniku badania HCG we krwi kobiety. W okresie spodziewanej miesiączki jest ono na tyle duże, że daje się go wykryć także w moczu (na tym bazują dostępne w aptekach testy ciążowe). Przez pewien czas jest to jedyny dowód odmiennego stanu pacjentki, ale gdy rosnące stężenie HCG we krwi przekroczy 1500 IU ciąża MUSI stać się widoczna w USG. 


W tym wczesnym okresie możemy dokładnie określić czas trwania ciąży i wyznaczyć termin porodu opierając się na wielkości zarodka widocznego w USG. Wiek ciąży zazwyczaj wyliczany jest na podstawie daty ostatniej miesiączki, ale sprawdza się to tylko w przypadku regularnie miesiączkujących kobiet. I nawet u nich możemy się pomylić, jeśli owulacja przesunęła się o kilka-kilkanaście dni (np. na skutek stresu, choroby, urlopu, itp.). Wtedy rozwiązaniem jest badanie USG w I trymestrze - mierząc dzidziusia wzdłuż od głowy do pupy (tzw CRL – ang crown-rump length) możemy wyznaczyć termin porodu z dokładnością do 3 dni! Ta informacja o spodziewanym terminie porodu (tzw. EDD-estimated delivery date) jest niezwykle ważna i powinna się znaleźć na wyniku, który pacjentka dostaje po badaniu. 


Kolejną rzeczą, którą określa się podczas badania w I trymestrze jest mnogość ciąży, czyli czy mamy do czynienia z jednym dzidziusiem, czy też jest ich tam więcej. Jeśli ciąża jest mnoga, to niezwykle ważne jest określenie jej kosmówkowości, tzn. czy mamy do czynienia z dwoma (lub więcej) oddzielnymi pęcherzykami ciążowymi, czy też w jednym pęcherzyku jest więcej niż jedno dziecko. Ta druga sytuacja (ciąża jednokosmówkowa) jest związana ze zdecydowanie gorszym rokowaniem, wymaga częstszego monitorowania i specjalistycznej opieki w ciąży. Kosmówkowość ciąży mnogiej musi być udokumentowana zdjęciem USG dołączonym do wyniku. 


W ciąży starszej niż 6 tyg powinna być uwidoczniona czynność serca zarodka (FHR fetal heart rate). Jest ona zazwyczaj bardzo szybka, znacznie szybsza niż czynność serca dorosłych! Można ją uwidocznić dwoma sposobami – w tzw prezentacji M-mode lub za pomocą dopplera spektralnego (wtedy słychać sygnał dźwiękowy). Ten drugi sposób jest preferowany przez rodziców, gdyż usłyszenie serca dzidziusia jest niezwykle wzruszające, jednak nie powinien być nadużywany (wiąże się z większą energią w miejscu badanym). To samo dotyczy badań w prezentacji 3D/4D – we wczesnej ciąży raczej ich unikamy. Jeśli czynność serca dzidziusia jest bardzo wolna lub nie udaje się jej uwidocznić, badanie należy powtórzyć za 7-10 dni. 

Ryzyko obumarcia zarodka w I trymestrze jest stosunkowo wysokie (ok 20%) i wiąże się najczęściej z nieprawidłowością genetyczną zarodka. Po 12 tyg ryzyko poronienia spada do 1%. W trakcie badania w I trymestrze ciąży, korzystając z tego, że wykonuje się je sondą ginekologiczną, oprócz ciąży i zarodka, lekarz ocenia także trzon macicy oraz jajniki kobiety. Można wykryć wtedy istnienie mięśniaków macicy, ocenić ich wielkość i położenie, a także występowanie takich patologii, jak torbiele czy guzy jajnika.

Czas trwania badania

Badanie trwa zazwyczaj około 10 min, ale razem z przygotowaniem się do niego i omówieniem wyniku może zająć do 20 min.